Бірнеше кездесу барысында қатысушылар келесі негізгі тақырыптарды жүйелі түрде қарастырды: Scaffold тәсіліне кіріспе; құзыреттілікке бағытталған оқытудың инновациялық әдістері; құзыреттілікке негізделген оқытудағы бағалау; Scaffold карталарын пайдалана отырып педагогикалық дизайн құрастыру.
Мен үшін ерекше қызығушылық тудырған төртінші вебинар - «Scaffold көмегімен дизайн» болды. Бұл вебинарды DARYA Scaffold сарапшысы Натия Горгадзе жүргізді. Аталған вебинар барлық қатысушылар үшін маңызды ойлану нүктесіне айналды: дәстүрлі сабақ жоспарлау мен педагогикалық дизайнның айырмашылығы неде және оқытушы формалды конспектіден саналы түрде оқытуды жобалауға қалай өте алады?
Жоспарлау ма, әлде педагогикалық дизайн ба?
Вебинар барысында бұл ұғымдардың арасындағы айырмашылық айқын көрсетілді.
Сабақты жоспарлау «сабақта мен не істеймін?» деген сұраққа жауап береді.
Ал педагогикалық дизайн «қандай нәтижеге қол жеткізгім келеді және оған жету үшін қандай педагогикалық шешімдер қабылдауым керек?» деген сұраққа бағытталады.
Назардың өзегінде кері дизайн тұрды - бұл модельде оқытушы оқыту мазмұнынан емес, күтілетін оқу нәтижесінен бастайды. Ұлттық тренерлер дизайнды визуализациялаудың үш негізгі қадамын егжей-тегжейлі талқылады:
1-қадам. Оқу нәтижелері
Оқыту аяқталғаннан кейін студент нені істей алуы керек?
2-қадам. Дәлелдер
Студенттің бұл дағдыны меңгергенін мен қалай анықтаймын?
3-қадам. Оқу тәжірибесі
Осы нәтижеге жету үшін студентке қандай оқу тәжірибесі қажет?
Мұндай тәсіл оқытуды логикалық, жүйелі және мақсатты түрде құруға мүмкіндік береді - яғни мазмұннан нәтижеге емес, нәтижеден мазмұнға қарай.
Вебинар барысында кері дизайнның, әсіресе кәсіптік білім беру жүйесі үшін маңызды, негізгі артықшылықтары айқындалды:
• студент пен оқытушы үшін мақсаттың айқын болуы;
• оқытудың практикалық, қолданбалы нәтижеге бағытталуы;
• бағалаудың оқу үдерісіне табиғи түрде кіріктірілуі;
• студенттің оқудағы әрбір қадамның маңызын түсінуі;
• нақты контекст пен топқа бейімдеу мүмкіндігі мен икемділігі.
Ең маңыздысы — мұндай тәсіл кезінде студент «маған бұл не үшін керек?» деген сұрақты қоймайды, ал оқытушы кәсіби қалыптасуға алып келмейтін артық мазмұнға уақыт жұмсамайды. Вебинарда кері дизайнды қолдаудағы Scaffold карталарының рөліне ерекше назар аударылды. Scaffold карталары - бұл нұсқаулықтар немесе дайын шешімдер емес, олар — педагогикалық ойлаудың құралдары. Олар не істеу керектігін айтып бермейді, керісінше, саналы түрде педагогикалық шешім қабылдауға көмектеседі:
• қай құзыреттілікті дамыту қажет;
• қандай оқыту әдісін таңдау керек;
• нәтижені қандай тәсілмен бағалауға болады.
Дәл осы себепті Scaffold кері дизайнды табиғи түрде қолдайды: карталар оқытушыны жоспарды орындаушы ретінде емес, оқытуды жобалаушы ретінде ойлауға жетелейді.
Қазіргі білім беру жүйесі оқытушыдан тек «сабақ өткізуді» ғана емес, студентті нақты кәсіби нәтижелерге жетелейтін білім беру тәжірибесін жобалауды талап етеді.
Кері дизайн - әрбір оқу элементі мағына мен мақсатқа ие болатын саналы оқытудың жолы. Ал Scaffold карталары — осы жолдан өтуге көмектесетін сенімді құрал: өзгенің дайын шешімдерін көшірмей, жеке педагогикалық шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Педагогтарды өз тәжірибесінде Scaffold тәсілін батыл қолдануға, ал карталарды кәсіби шешім қабылдаудағы қолдау құралы ретінде қарастыруға шақырамыз. Дәл осылай ғана студент үшін де, оқытушы үшін де мәні бар оқыту қалыптасады.

Кравченко Т.Н.
DARYA Scaffold ұлттық тренері